Geschreven door Miranda Moolenaar

 

 

 

Zuid Afrika ………… Our best trip ever!!

 

14 december 2013......6.00 uur in de ochtend na een laat avondje gaat de wekker …… aarrggg … neeee …… jaaaaa, we gaan naar Zuid Afrika!!! Sam en Joseph, 2 van ESSPIN’s drivers brengen ons naar Lagos vliegveld, 5 uur rijden bij ons vandaan. Na allerlei waarschuwingen (druk, evenementen bij Redeemed Church, vakantiedrukte etc) zijn we toch maar om 7.00 uur vertrokken, de vlucht is immers om 22.00 uur. Om 13.00 uur waren we op het vliegveld dus ja ……. 9 uur wachten op het vliegveld. Gelukkig hebben ze tegenwoordig 1 restaurantje waar we wat hebben gegeten en gedronken ….. nog 8 uur te gaan.

 

Na de nodige Nigeriaanse taferelen bij check-in (formuliertjes invullen, onlogische rijen proberen te begrijpen, mensen die “zij-instromen” accepteren etc.) om 22.00 uur de lucht in om na een rustige vlucht om 6.00 ( 1 uur tijdsverschil) te landen op Johannesburg Airport. Wat een verandering!!! Alles is schoon, alles staat aangegeven, de koffers zijn er binnen no-time en binnen 10 minuten zijn we bij de Rental Cars afdeling en stappen we in onze gehuurde Volkswagen Polo. Oh ja, niet vergeten dat ze hier links rijden.

 

 

Op maandag 16 december op weg naar Kruger Park. De rit gaat via de Schoemanskloof en Nelspruit (waar we nog een nieuwe lens hebben gekocht voor de camera….ja, al die dieren moeten er natuurlijk wel goed opstaan!) naar Witrivier. Het rijden is even wennen aan de linkerkant, vooral het schakelen is zeer vreemd, voelt heel onnatuurlijk. Maar onderweg vermaken we ons kostelijk met alle Afrikaanse benamingen van dorpen, rivieren en verkeersborden dus de rit gaat zeer snel. In Witrivier geslapen, vlakbij een van de ingangen van het Kruger Park. De volgende dag naar het Kruger Park (Numbi Gate). Helaas niet heel mooi weer maar wel droog. We worden ontvangen door een aardige ranger die ons alles uitlegt en een boekje meegeeft in het Afrikaans over alle dieren in het Park. Omdat we er maar 1 dag zijn raad hij ons ook een aantal routes aan. We gaan op pad…….als 2 padvinders zitten we op het puntje van onze stoelen en speuren de omgeving af……..elke keer als een andere auto stopt stoppen wij ook en kijken of we iets zien. Als eerste zien we wat springbokken, daarna een verdwaalde olifant en later ook een giraffe!! We kunnen ons geluk niet op!!! Wat we op dat moment niet wisten was dat het natuurlijk nog maar het begin was…….. Niet veel later komen we kuddes olifanten(met jongen), giraffes op de weg en zebra’s tegen, zien we 3 nijlpaarden in een watertje, steken er schildpadden over, everzwijnen in de bosjes en staan de springbokken naast onze auto. Een overvloed aan dieren dus! De zoektocht naar de leeuwen (op aanraden van andere bezoekers) is helaas niet gelukt. Samen maken we onderweg naar de uitgang de balans op! Zeer tevreden over alles wat we hebben gezien, maar het zou toch wel erg leuk zijn als we die neushoorns hadden gezien……. En dan kom je de bocht om en zie je twee reusachtige neushoornkonten naast elkaar staan!! Wat een geweldige dag.

 

  Overnacht aan de krokodillenrivier, met uitzicht op het Kruger Park. De volgende dag terug richting Johannesburg. We overnachten halverwege in Boven Waterval in een B&B. De eigenaresse is Zuid Afrikaans maar getrouwd geweest met een Duister en heeft ook 3 jaar in Nederland gewoond.Erg grappig om van haar te horen hoe alles gaat. De volgende ochtend laat ze ons het dorp met zijn townships zien en ook de waterval. Deze is prachtig en ligt erg verscholen, die hadden we zelf nooit kunnen vinden. Ze vertelt over de ondersteuning die ze met wat andere mensen geeft aan de gemeenschap. Er zijn veel weeskinderen in het dorp die opgenomen worden in de andere gezinnen. Ze helpen met de officiële adoptie procedure zodat deze kinderen recht hebben op scholing, kledingtoelage en gezondheidszorg. Elke vrijdag verzorgen ze een maaltijd voor de kinderen in de township. We hadden hier best een nachtje langer willen blijven maar…….. de trein wacht niet, dus…..in de auto en naar Johannesburg. Auto weer ingeleverd en op weg naar het treinstation. Daar ook alles makkelijk gevonden en op tijd in de trein. We hebben een eigen privé coupe, met onze naam op de deur. We worden voorzien van een drankje, diner, ontbijt, drankje, lunch, drankje, hapje en nog een drankje. Prima verzorgt allemaal. ’s Avonds zijn er 2 bedden opgemaakt in de coupe en kunnen we lekker slapen. Het slapen was uiteraard wat onrustig maar de uitzichten……ohhhh, ahhhh, kijk daar, wat een bergen, kijk die vogel, ach wat een schattig dorpje, mooi he!! Wat een geweldige ervaring!!

 

 

Nachtje in Kaapstad en wakker worden met uitzicht op de Tafelberg.  De volgende ochtend naar Muizenberg, een kleine badplaats op 30 minuten rijden van Kaapstad. Stefan heeft een prachtig huisje gehuurd tegen de bergwand met uitzicht op zee, zelfs vanuit ons bed!!! Muizenberg is het surfers paradijs voor beginners dus dat is wat we zeker gaan proberen. We blijven hier een week, dus lekker relaxen (daar houd ik van!!) en van de prachtige omgeving genieten met af en toe wat actie, anders wordt Stefan rusteloos!

                                          

Op zondag 22 december meteen onze eerste golf surfles. We krijgen samen les en beginnen eerst op het strand met de goede positie en gaan dan de golven in. We pikken het allebei vrij goed op en varen algauw over wat kleine golfjes. Het peddelen tot achter de golven kost ons nog de meeste moeite. Vaak zijn we beide totaal uitgeput voor we aan het echte surfen beginnen haha!

Elke avond doen we een heerlijke BBQ (of braai zoals ze in Zuid Afrika zeggen) bij het huisje, heerlijk om gevarieerd te kunnen eten en wisselende groentes te eten. ’s Avonds maken we een wandelingetje langs het strand. Het koelt lekker af waardoor slapen heerlijk koel is.

Op maandag nemen we de trein voor 1 euro(!) pp naar Kaapstad. Daar lopen we wat rond en nemen de SightSeeing tourbus door de stad en de omgeving. Het is een prachtige stad met heel veel mooie badplaatsen in de omgeving, dure appartementen en veel “zien en gezien worden” aan de boulevards. Helaas is de Tafelberg gesloten door te heftige wind en zijn we te laat om de berg te voet te beklimmen.

Op dinsdag wagen we zelf de golven voor onze tweede surf ervaring. We hebben het er allebei een stuk zwaarder mee zo alleen en zonder begeleiding en aanwijzingen maar toch slagen we er weer in een aantal keer op de plank te staan. Het is een leuke nieuwe ervaring om samen in te oefenen!! In de middag gaan we onze tweede huurauto ophalen en maken een ritje vanuit Wijnberg via Constantia naar Houtbay waar we lunchen en wat winkeltjes bekijken. Op de terugweg rijden we via Noordhoek en Fishbay weer terug naar Muizenberg.

                                                    

Op eerste kerstdag hadden we een boottochtje gepland vanuit Simon’s Town naar Cape Point maar helaas is alles gesloten met kerst. We besluiten om naar Cape Point te rijden en onderweg te stoppen bij Boulders Bay waar de pinguïns in het wild leven. Het is grappig om die beestjes van zo dichtbij te zien rondzwemmen en huppelen. Raar idee, dat we in de warmte naar pinguïns staan te kijken. Na de pinguïns zijn we naar het natuurreservaat van Cape Point gereden, prachtige rit langs de kust. Het laatste stukje naar Cape Point is een wandeling bergop. We hebben dus gestaan op het zuidelijkste puntje van Afrika!

Tweede kerstdag hebben we een beetje rondgereden door de townships van Kaapstad en daarna lekker gewinkeld in het grootste winkelcentrum van Zuid Afrika. Hier hadden ze op een binnenplaats een heel sneeuwparadijs voor kinderen. Grappig om te zien, al die kinderen in korte broekjes en t- shirts in de sneeuw. Er waren allerlei glijbanen met banden en een zandbak met sneeuw om torens te bouwen.  

                                                                          

De hele ervaring geeft ons toch een goed beeld van waar een land naartoe kan gaan als de regering (voldoende) steun geeft. Er worden allerlei huisjes gebouwd van stenen(ter vervanging van de golfplaathuisjes) en de regering voorziet ook in zonnepanelen. Mensen krijgen daarna de mogelijkheid om hun huisje bv zelf uit te bereiden (hiervan zagen wij mooie voorbeelden in Boven Waterval). Waarschijnlijk zullen er nog veel problemen zijn die niet makkelijk op te lossen zijn, maar in onze ogen ziet het er allemaal niet zo slecht uit. Natuurlijk vergelijken wij het met Nigeria, wat een van de armste, meest corrupte en politiek onstabiele landen is, en misschien is alles dan al snel goed maar toch, we zagen ook best wel wat problemen maar op de een of andere manier leken die toch veel meer aangepakt te worden.

Op onze laatste dag hebben we lekker geluierd, beetje rustig aan gedaan, gezwommen in de zee (was zonder wetsuit toch erg koud hoor!) en s avonds weer lekker de BBQ aangestoken!

Op zaterdag zijn we op weg gegaan naar Beaufort West, dat was ongeveer 600 km rijden. Mooie rechte wegen en automobilisten die zich aan regels houden. We verbleven in een exclusieve en zeer luxe lodge, Lemoenfontein. Wat grappig was, tijdens de treinreis hadden we een tussenstop in Beaufort West, zodat we er dus al geweest waren. Helaas wisten we toen nog niet waar de lodge zou zijn, achteraf hadden we het vanuit de trein al kunnen zien liggen!

Tijdens ons verblijf in Lemoenfontein hebben we vooral genoten van de omgeving, we hebben wat wandelingen gemaakt en veel dieren gezien. Ook was er een heerlijk zwembad dus we hebben ook lekker geluierd!

Op 30 December hebben we een game drive door de Karoo gedaan. Samen met een ander gezin en gewapend met camera, fototoestel en safaripetten gingen we op weg. Onderweg stopte de Ranger meerdere malen om dieren aan te wijzen en uitleg te geven over een aantal dieren en hun gewoontes. We zagen, vele springbokken, elanden, zebra’s, 2 hele grote schildpadden, wildebeesten en giraffen. De rit  duurde zo’n 3 uur en we hadden het geluk terug te komen tijdens zonsondergang, wat natuurlijk ook prachtige uitzichten gaf.

                                                     

Oudejaarsavond waren we samen, na het diner op de veranda zijn we even naar de kamer gegaan (de tv ontving BVN dus we konden wat Nederlandse programma’s bekijken). Toen we om 22.00 weer naar buiten gingen, was alles aarde donker…….geen mens meer te bekennen, alles stil. Stefan had gehoopt op een mooie vuurwerkshow maar helaas geen knal gehoord! Wel hebben we nog even kunnen skypen met Noa, Lauren, Danielle, Ineke en Frans. Het was kort maar erg leuk!!

Op nieuwsjaardag zijn we op weg gegaan naar Brandfort, een klein plaatsje in de buurt van Bloemfontein. Hier verbleven we 3 nachten in een bush lodge. We zaten letterlijk tussen de dieren, wat natuurlijk prachtig was. Ook hier konden we zelf de BBQ aansteken en hebben we een game drive gedaan. Hier hebben we ook een kudde buffalo’s gezien en leuke gesprekken met de ranger en zijn vrouw gehad over het leven in Zuid Afrika en ons leven in Nigeria. Zij vertelde ons ook over de invloed van de Nigerianen in Zuid Afrika, wat helaas niet erg positief is. Ze ondersteunen veel in drugshandel wat een groot probleem is in de townships in Zuid Afrika.

Ook hebben we Bloemfontein bezocht en nogmaals genoten van alle “normale” winkels die ze daar hebben.

                     

Op 4 januari zijn we terug naar Johannesburg gereden om zondag 5 januari weer naar Lagos te vliegen. We hadden graag meteen door naar Ilorin gereisd, maar daar was het helaas te laat voor. We hebben dus 1 nachtje in Lagos geslapen en zijn maandagochtend naar Ilorin gegaan. De terugreis verliep goed al was de confrontatie met het arme Nigeria toch wel weer even wennen.

Het was een reis om nooit te vergeten, met prachtige ervaringen en momenten. Zeer zeker een land om nog eens terug te gaan en ik raad iedereen aan om de kans de grijpen mocht de mogelijkheid zich voordoen er eens heen te gaan!!!

 

 

 

 
Geschreven door Miranda Moolenaar

 Na onze trip naar Lafia werd het tijd voor de volgende verkenning van Nigeria. Dit keer werd het Oost Nigeria. Volgens de weinige reisverhalen en boeken die er te vinden zijn over Nigeria kwam elke keer Obudu naar voren als een van de mooiste plekken in Nigeria. Dus ja…..daar moesten we natuurlijk naartoe. Ook de Afi Drill Ranch werd genoemd en was bij ons al bekend doordat een van de Nederlandse VSO’ers die we ontmoet hebben tijdens de voorbereidende trainingen daar als vrijwilliger heeft gewerkt. Hij raadde zeker aan daar een kijkje te nemen “als we in de buurt waren”.

De reis naar Obudu was enerverend en zeker een compleet verhaal waard, daar komen we in een verhaal over “transport in Nigeria”  nog op terug.

Obudu Mountain ligt op 1700m hoogte en is heel anders dan we tot nu toe van Nigeria hebben gezien. De reis naar boven kun je maken per cable car (gondellift zoals in skigebieden) of over de weg. Deze weg is ongeveer 60 km en het kost je een uur om naar boven te komen. Na onze reis vanuit Calabar zijn we met de auto naar boven gegaan aangezien de cable car al dicht was.

 Op de berg liggen naast het natuurpark 7 kleine dorpjes, er is een school, medical center en het exclusieve Obudu Mountain Resort. Aangezien een kamer hier ongeveer 300 euro kost en wij maar arme vrijwilligers zijn hebben we overnacht in Abebes Lodge in een van de dorpjes. Prima kamer, wc en koude douche en vriendelijke gastvrije Nigerianen die je alles willen laten zien en over hun omgeving willen vertellen.

Samen met 3 anderen (Joe VSO uit Ierland, Leanne en Alan, koppel uit Zuid Afrika, geen VSO maar Leanne is studente en doet onderzoek in Nigeria, zij is huisgenoot van Sarah) hebben we 3 nachten in de lodge geslapen. De eerst dag hebben we met Sylvester, onze lokale gids de nabije omgeving verkend. We zijn naar de canopy walk (touwbrug door het regenwoud) en een kleine waterval geweest. Verder hebben we genoten van de omgeving en de immense bergen om ons heen. Aan het eind van de middag zijn we met de cable car naar beneden gegaan en konden we genieten van nog meer uitzicht. Onderaan de cable car is een waterpark met glijbanen en duikplanken. Hier hebben we heerlijk gezwommen.

Aan het einde van de dag arriveerden de andere 6 VSO’ers vanuit Calabar (Stacey en Sarah uit Engeland, McKinley en David uit Canada, Candace uit Amerika en Robbert uit Kenia). Zij kwamen een dag later naar Obudu. 's Avonds met elkaar gegeten, uiteraard rijst met beef, gemaakt door de gastvrouw.

De tweede dag hebben we met de hele groep een hiking tocht van 8 uur gedaan. Dit was echt een ongelooflijke ervaring! We begonnen om 07.45 uur vanaf de lodge en daalden eerst honderden meters af naar een vallei met de eerste waterval. Hier konden we een korte duik nemen en ook al was het erg fris, deze kans lieten we natuurlijk niet aan ons voorbij gaan. Vervolgens de vallei weer uit en klimmen, klimmen, klimmen naar een van de toppen van de berg. Helaas lag achter elke top weer een hogere top waardoor we maar bleven klimmen en klimmen. Het uitzicht was elke keer weer een beloning. Bij de tweede waterval hebben we geluncht, hier konden we helaas niet zwemmen maar het was wel erg mooi. De terugweg was voor sommigen wat zwaarder waardoor het wat rustiger aan ging. Hopelijk kunnen we binnenkort wat filmpjes op You Tube zetten zodat jullie ook mee kunnen genieten!

Na deze lange wandeltocht hebben we onszelf verwend met een heerlijk ouderjaarsavond diner in het restaurant. Was een gezellige afsluiting van 2012. Op het terras werd een groot vuur aangestoken en er werd muziek gedraaid. Stefan heeft een mini vriendje gemaakt met een van de kinderen en om 12 uur was het Nigeriaans Oud en Nieuw, muziek en 3 vuurpijlen!! Iedereen wenste elkaar een goed nieuwjaar en na 10 minuten was iedereen verdwenen. Dat was wel een bijzondere ervaring. Wij hebben met elkaar nog wat gedronken en een beetje gedanst en zijn toen terug naar de lodge gegaan.

De volgende dag vertrokken we met 8 naar Afi (McKinley, David en Candace gingen direct terug naar Abuja). We hebben eerst 2 uur met de auto gereden en daarna begon het echte regenwoud. We moesten 45 min op een motor door het regenwoud, de weg was hier zo ruw dat een auto er niet overheen kan!! Wat een geweldige ervaring! Zo mooi, zo groot, zo groen en zooo stoffig!! In de Drill Ranch aangekomen heeft Chris (vrijwilliger uit Seattle) ons een korte rondleiding over het terrein gegeven. Er waren nog weinig apen te zien, maar dat zal allemaal veranderen volgens Chris.

                    

De hutten waarin we verbleven waren echt geweldig, we sliepen letterlijk tussen de bomen van het regenwoud, alleen gescheiden door een muskietennet. ’s Ochtends werden we gewekt door het geschreeuw van de apen. Na een simpel ontbijtje hebben de verzorgers ons meegenomen voor het voeren van de drill monkeys en de chimpansees. Geweldig om het gedrag van die beesten te bekijken en te zien hoeveel menselijke gedragingen ze hebben. En Chris had zeker gelijk, het waren er ontzettend veel! Doel van de ranch is om de apen op te vangen en te trainen om terug in de natuur te gaan. Hiervoor hebben ze verschillende groepen en proberen ze ze steeds meer te trainen om hun eigen voedsel te vinden. De chimpansees worden opgevangen en bevrijd nadat mensen ze als huisdier hebben gehouden. Deze leven niet in het wild in Nigeria en zullen dus in de ranch blijven.

Na het voeren hebben we een wandeling door het regenwoud gemaakt. In juli is er een landverschuiving geweest die heel wat verwoesting heeft aangebracht in het regenwoud en een gedeelte van de ranch. De canopy walk van 400 meter is gedeeltelijk verwoest en niet meer begaanbaar. Erg jammer want het uitzicht op de ranch moet geweldig zijn. De vrijwilligers van de ranch zijn druk bezig alles te herstellen wat verwoest is. Dit kost veel tijd en geld. Door meer naamsbekendheid aan het project te geven hopen ze op meer bezoekers en zo op meer inkomen. Helaas zijn veel Nigerianen (die met geld) niet voldoende geïnteresseerd in het welzijn van de apen.

De volgende dag begon onze terugreis alweer. Met de motor terug door het regenwoud naar de weg. Daar met een taxi naar de dichtstbijzijnde stad en daar met een taxi naar Calabar, een nachtje bij Sarah geslapen en daarna met een kleine touringcar bus naar Lagos. Nachtje bij Joe geslapen en vervolgens met de auto terug naar Ilorin!! Heerlijk om weer thuis te zijn en te slapen in een echt bed.

Het was een trip om nooit te vergeten, wat een indrukwekkende natuur hebben we gezien. Alles was zo groot, zo overweldigend!! En alhoewel het reizen soms lang was en de wegen echt vreselijk zijn, had ik dit nooit willen missen en ben ik blij dat we het hebben gedaan!!

Nieuwsgierig naar de rest van de foto’s? Kijk dan op onze fotopagina!!

 

 
Geschreven door Miranda Moolenaar

Onze eerste trip door Nigeria is een feit. Eerst met een auto(Renault Espace) van Ilorin naar Abuja gereden. Vertrokken om 6.00 uur in de ochtend en om 14.00 uur waren we in Abuja. Ging goed, al viel ook hier de staat van de weg ons heel erg tegen, overal gaten en hobbels waar je niet zomaar overheen kan knallen... Dus veel remmen, optrekken, uitwijken, slingeren etc. Gelukkig hebben we allebei weinig last van wagenziekte, anders was het geen prettig tochtje geweest. De eerste nacht hebben we bij Heather en McKinley (Amerikaanse VSO'ers) geslapen. Ze hebben een VSO flat in Abuja. Best leuk, in een complex met 9 flats, dus echt met buren enz. Maar niet altijd water en geen generator, dus dat is wel echt behelpen zo nu en dan...
Donderdag 1 november om 11.00 uur verzameld bij Candace (VSO uit Amerika) en naar de carpark gelopen. Vanaf hier met public transport voor 50 cent naar de centrale carpark 15 km buiten de stad. Echt waar, ze proppen zoveel mogelijk mensen in een zo klein mogelijke bus.... Gelukkig maar een half uurtje, met stops om de 200m. Op de centrale carpark een public transport busje naar Lafia, helaas waren wij een van de eerste (van de totaal 20 passagiers) en duurde het dus nog een uur voor er 12 extra mensen gevonden waren naar Lafia. Ja, in het busje zaten nu 20 mensen gepropt... Ongelooflijk.... 
Ik heb hiervoor een tactiek ontworpen; gewoon gaan zitten, zonnebril op(anders wordt je elke keer als de bus stopt belaagd door straatverkopers), Ipod aan, gedachten uit en vooral niet kijken hoe er gereden wordt want dan word ik gek, hihi.

Oahn, een Canadese VSOer, heeft in Lafia haar placement bij YMCA, een organisatie die boeren traint in verschillende programma's. Zo hebben ze een eigen stuk grond waar ze 20 boeren uit heel Nigeria voor 2 jaar lang opleiden en trainen. Na die 2 jaar gaan ze terug naar hun eigen dorp en dragen de kennis daar over zodat ook zij er voordeel van hebben.

Oahn heeft ons opgewacht in Lafia en de bus van YMCA heeft ons naar het hostel bij de farm gebracht. Dit was nog een uur rijden en echt diep in de bush. Geen water en geen elektriciteit .... De kamers waren prima, allemaal voorzien van musquieto netten. De gezamenlijke badkamer was niet meer dan 3 hokken met een gordijntje en een gat..... Bucket showers dus..... En naar het toilet....ja, ook in dat gat.... Volgende tactiek; niet nadenken, adem inhouden en zo gauw mogelijk weer naar buiten.

Aangezien veel VSO'ers die mee waren naar Lafia (11 in totaal) voor ons nieuw waren hebben we de eerste avond gebruikt om kennis te maken en over elkaars placements te vertellen.

De vrijdag was een drukke dag. Na een prima ontbijt, verzorgd door de farmers, hebben we uitleg gekregen over de natuurproducten en
 medicinale kruiden die ze verbouwen. Omdat reizen naar een ziekenhuis vaak te ver en te duur is hebben alle bewoners veel baat bij deze kruiden. Na deze uitleg hebben we Yams (een knolsoort, smaak lijkt op aardappel) geoogst en geoefend met het dragen van schalen op ons hoofd, was erg leuk om te doen. Toen naar een lokale markt waar we rondgelopen hebben en wat kleine spulletjes hebben gekocht. Ik heb wat nieuwe stof gekocht voor een outfit en Steef heeft genoten van alle lokale hapjes, van gefrituurde yam tot beancakes. Ook probeerde iemand die zich voordeed als marktmeester natuurlijk een voordeel te doen met ons bezoek. Eigenlijk wilde ze geld zien omdat wij nu eenmaal rijke blanken zijn..... Jammer, maar helaas werkt het zo wel. Na wat discussie en hulp van wat vriendelijkere mensen konden we ons marktbezoek vervolgen. Na de markt zijn we lokaal gaan lunchen. Voor mij uiteraard weer een hele uitdaging aangezien het allemaal ondefinieerbaar voedsel is en meestal heeeel pittig gekruid. Niet echt mijn favoriet natuurlijk maar ja, je moet toch eten he.....

    Medicinale kruiden                Wij samen in tiv dorp

 

Na de lunch naar een traditioneel fulani dorp. Een fulanidorp is een boerendorp met hutjes zonder shopjes, ze verbouwen hun eigen voedsel en verkopen dit ook op de markt. Vaak woont er een en soms 2 grote families in een dorp. 

Het dorp dat wij bezochten is van de Tiv tribe. We hebben een korte rondleiding gehad en ze hebben een catdance voor ons gedaan. Het verhaal hierachter is; heeeel lang geleden dacht men een slang te hebben gevangen en het hele dorp at ervan. De volgende ochtend was iedereen in het dorp overleden. Het was geen slang geweest maar kat. Een kat zal dus wel heel bijzondere krachten hebben en moet daarvoor gerespecteerd worden in de vorm van een dans over de gebeurtenis. Het was een mooie combinatie van toneel, zang en dans. Heel leuk om te zien!!!
Na het fulanidorp terug naar de farm voor wederom een klaargemaakte maaltijd. Wederom yam (nu de zelfgeoogste) en een prutje van ingewanden..... Nee dankje, dat hoef ik echt niet.... Gelukkig waren we redelijk voorbereid en had ik een noodrantsoen aan koekjes meegenomen. De teamleider van Oanh had een beamer en scherm meegenomen en samen met de farmers en hun kinderen hebben we een film gekeken. Alvin and the chipmunks, grappig hoor, een nigeriaans bewerkte film waarbij de ondertiteling helemaal afweek van de film. Maar ja, wat wil je als je een 24 films in 1 dvd op de markt koopt voor 200 naira (1€). Wij hebben vreselijk gelachen, niet om de film, maar wel om de ondertiteling!

's Nachts kennis gemaakt met meneer RAT toen ik naar de wc moest. Vervolgens vluchtte hij precies onze kamer in en heeft daar een uurtje rondgelopen, wat er natuurlijk voor zorgde dat ik geen oog dichtdeed.....
Na het ontbijt van de laatste ochtend hebben we een rondleiding over een stukje van het terrein gekregen. Ze hebben ons de verschillende 'nursery' tuinen laten zien. Hier kweken ze bv de stekjes die ze later uitdelen aan de farmers. 
Na de rondleiding was het tijd voor dankwoorden en afscheid, de vrouwelijke farmers hadden een lied voor ons en wij hadden voor allemaal een stuk zeep meegebracht, dit wilde ze graag hebben! De dankwoorden zijn een belangrijk ding in de Nigeriaanse cultuur en nemen dan ook veel tijd in beslag. Van iedereen wordt verwacht dat je je uitgebreide waardering uitspreekt en ze de hemel inprijst voor hun inzet en werk. Dit doen ze op hun beurt ook voor jou.... Voor ons is dat nog even wennen, maar het gaat steeds beter en makkelijker! Na het afscheid terug naar Lafia waar we wederom mochten 'genieten' van een lokale lunch.... Daar moet ik toch echt nog even aan wennen hoor, al dat lokale voedsel....laat mij maar lekker mijn eigen dingen koken!!

               De hele groep

Na de lunch naar de carpark waar we met een luxere auto (wel duurder, maar iedereen was moe en vies en zag het niet zitten weer met public transport terug te gaan) in 3 uur terug naar Lafia. Via het huis van Sheila en Candace (Heather heeft geen water in het weekend en wilde graag even douchen) naar Heathers huis om onze koffers op te halen van de eerste nacht en door met een taxi naar onze slaapplaats voor de volgende 5 nachten van training in Abuja voor VSO.

Op 11 november vliegen we naar Kano om daar een tweedaagse training te geven. Daarna weer naar Abuja voor een training van onze werkgever en dan eindelijk naar huis. Het is geweldig om meer van het land te zien en de verschillende streken en steden te ontdekken, maar onze eigen plek in Ilorin is toch ook wel erg lekker hoor!